HeartScore Turkey: Sıkça Sorulan Sorular

HeartScore Turkey

1 HeartScore® nedir?
2 SCORE projesi nedir?
3 HeartScore®’u kimler kullanabilir?
4 HeartScore®’u kullanmak istiyorum fakat bilgisayarımda Windows yok.
5 HeartScore®’a hangi ülkelere uygulanabilir?
6 Hangi HeartScore® modelini seçmeliyim?
7 HeartScore®’un ulusal sürümlerinin de çıkacağını duydum, doğru mu?
8 HeartScore®’da kullanılan risk kavramı hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorum.
9 HeartScore®’u kullanmak istiyorum, fakat programın hastalarımı tedavi yöntemimle çatışmasından endişeleniyorum.
10 HeartScore®’u ne zaman güncellemeliyim?
11 Avrupa dışında yaşıyorum ve hastalarımda  HeartScore® ‘u kullanmak istiyorum. Hangi modeli kullanmalıyım?
12 HeartScore®’un kullanımından hangi tip hastalar yararlanabilir?
13 HeartScore®’u internet erişimi olmayan bilgisayarlarda kullanmak istiyorum. Programın bir CD-Rom’unu almak yeterli midir?
14 HeartScore®’u iyileştirmek için bazı fikirlerim var. Kiminle temas kurmalıyım?
15 HeartScore®’u, kardiyovasküler hastalıklardan ikincil korunma için kullanmak mümkün mü?
16 Diyabetik hastalarda HeartScore®’u kullanmak istiyorum. Ancak HeartScore® diyabeti bağımsız risk faktörü olarak kabul etmiyor. Bunu hastalarım için nasıl uygun hale getirebilirim?
17 HeartScore® kullanmak istiyorum, fakat programın beden kitle indeksini bağımsız bir risk faktörü olarak kabul etmemesi beni endişelendiriyor.
18 Farkettim ki HeartScore®’da risk tahminleri, yayımlanan SCORE risk tablolarından farklı.
19 Hasta Özellikleri
20 Avrupa Klinik Uygulamada Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunun yayımlanmış bir sürümünü nasıl elde edebilirim?
21 Sıkça Sorulan Sorular (SSS) sorularıma cevap veremiyor, ne yapmalıyım?

1-HeartScore® nedir?

HeartScore®, kardiyovasküler hastalık riskinin bireysel olarak azaltılmasını sağlamaları için hekimleri destekleyen bir risk tahmin ve tedavi programıdır. HeartScore® programı SCORE projesinin risk işlevlerini ve verilerini kullanmaktadır.

HeartScore® programı, yaş, sigara kullanma alışkanlığı, kan basıncı ve kolesterol veya total kolesterol/HDL oranına göre kardiyovasküler ölüm riskini hesaplar. HeartScore® programı, bir çubuk (bar) grafikte mutlak kardiyovasküler hastalık riskini ve bir pay grafikte , düzeltilebilir risk faktörünün toplam riske katkısını gösterir. Tedavinin beklenen etkisi, hipertansiyon ve hiperkolesterolemi hastalarının katıldığı, geniş ölçekli randomize çalışmaların verilerine göre hesaplanır. Değerlendirmenin sonunda, hekim hastanın gerçek risk profiline dayanan, hastaya özel, sağlık önerileri dökümünü alabilir. Program, Ulusal Kalp Dernekleri tarafından ülkenin koşullarına uyarlanabilecek şekilde tasarlanmıştır (ulusal verilere göre düzenlenmiş tablolar ve çevirisi).

Avrupa HeartScore® sürümleri, şu anda İngilizce olup iki model içerir: Belçika*, Fransa, Yunanistan*, İtalya, Lüksemburg, İspanya*, İsviçre ve Portekiz için “Avrupa düşük risk skoru” ve diğer tüm Avrupa ülkeleri için “Avrupa yüksek risk skoru” modelleri. Hesaplama modeli, 200.000’den fazla kişinin yer aldığı SCORE projesine dayanır (Conroy R.M., Pyörälä K., et al.:"Estimation of ten-year risk of fatal cardiovascular disease in Europe: the SCORE project". European Heart Journal (2003) 24:987-1003). Ulusal modeller, bu düzenlemenin ulusal mortalite istatistiklerine uyarlanmasıyla hazırlanacaktır.

Not: *Güncellendi. Yeniden uyarlanan çizelgeler şimdi Belçika, Almanya, Yunanistan, Hollanda, İspanya ve İsveç’te kullanımda. 

2-SCORE projesi nedir?

Avrupa Kardiyoloji Derneği, kardiyovasküler hastalık riski farklı seviyelerde, geniş bir coğrafi alanı kapsayan, 12 Avrupa kohort çalışmasından (n=205,178) elde edilen verilerden yola çıkarak, yeni risk değerlendirme sisteminin (SCORE) hazırlanmasını başlattı. SCORE verisi, 3 milyondan fazla kişi-yılına ait gözlemi ve 7,934 ölümcül kardiyovasküler olayı içermektedir.

3-HeartScore®’u kimler kullanabilir?

HeartScore®, klinik uygulamada kullanım için geliştirilmiştir ve hekimler kadar, hemşireler ve bazı başka sağlık personelleri tarafından, kardiyovasküler hastalıklardan birincil korunma ile ilgili olarak kullanmaktadır. HeartScore®, aynı zamanda araştırma amaçlı da kullanılabilir. HeartScore®, klinik geçmişi olmayan kişiler tarafından kullanılmak üzere planlanmamıştır. HeartScore® tarafından kesin ve göreceli kardiyovasküler hastalık riski konusunda iletilen mesaja göre, , birey asla tek başına bırakılmamalı ve her zaman sağlık yetkilileri ile iletişim halinde olmalıdır.

Risk konusunda bilgilendirme, hastaların bireysel özelliklerine göre dikkatlice uyarlanmalıdır. HeartScore® programının amacı, önerilen yaşam tarzına uymaya hazır olmayan bir grup insana lüzumsuz risk bilgisi kabul ettirmek değildir. Programı oluşturan temel fikir, en iyi sonuçları verecek ve en iyi uyumu sağlayacak risk azaltım yöntemine doktor ve hastanın yaşam tarzı değişiklikleri ile başa çıkabilme becerisi doğrultusunda birlikte karar vermeleridir. HeartScore® programı, belirli bir hastanın yüksek kardiyovasküler hastalık riski altında olduğundan şüphe ediliyorsa veya hasta risk profilini öğrenmek ve bununla ilgili öneriler almak istiyorsa da kullanılabilir.

4-HeartScore®’u kullanmak istiyorum fakat bilgisayarımda Windows yok.

Web tabanlı HeartScore® sürümünün kullanımında Windows sistemi gerekli değildir. Bununla beraber, web tabanlı HeartScore® programı, Windows XP işletim sisteminde bulunan Internet Explorer 6.0 ile etkinleşecek duruma getirilmiştir.

HeartScore®’un PC sürümünü kullanmak için işletim sistemi olarak Windows XP veya daha sonra çıkan sürümler gereklidir.

Eğer, HeartScore® programını farklı bir web tarayıcısı ve/veya işletim sistemi ile kullanamıyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçiniz. Ayrıca kağıda basılı SCORE risk tablolarını kullanmaya devam edebileceğinizi de unutmayın. SCORE risk tabloları, Dördüncü Avrupa Klinik Uygulamada Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunun bir parçasıdır.  Kılavuzun özeti, “ European Heart Journal” ve “European Journal of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation” dergilerinde  yayımlanmıştır. 

5- HeartScore®’a hangi ülkelere uygulanabilir?

HeartScore® programı, Avrupa Kardiyoloji Derneğinin bir Ulusal Kardiyoloji Derneği tarafından temsil edildiği ülkelerdeki Avrupa hekimlerinin kullanımı için tasarlanmıştır.

6- Hangi HeartScore® modelini seçmeliyim?

Web tabanlı sürüm: Avrupa HeartScore® sürümü için Avrupa Düşük Risk ve Yüksek Risk tablolarından birini seçmelisiniz.

Ulusal sürümler için, öncelikle önleme çalışmasını yaptığınız ülkeyi seçmelisiniz.

Lütfen, ülke sınıflandırmasına başvurarak ülkeniz için önerilen sürümü bulun. Türkiye için yüksek risk modeline uyarlama yapılmıştır.

7- HeartScore®’un ulusal sürümlerinin de çıkacağını duydum, doğru mu?

HeartScore® programının Avrupa sürümü şu anda İngilizce olup, birkaç ulusal sürüm de hazırlanmıştır. Lütfen ülkenizdeki HeartScore® programı konusunda ayrıntılı bilgi almak için Ulusal Kardiyoloji Derneğinizle temas kurun.

8- HeartScore®’da kullanılan risk kavramı hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorum.

Belirli bir zaman diliminde bir kişide bir klinik olayın gelişme olasılığı (burada kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölüm), mutlak kardiyovasküler hastalık riski olarak tanımlanır. Yıllara göre öngörüm 10 yıla ayarlanmıştır.

Kardiyovasküler hastalık mutlak risk tablosu üç sütundan oluşmaktadır:

  • Sol taraftaki sütun, hastanın muayene tarihindeki riskidir. Hastanın, izleyen 10 yıllık dönemdeki mutlak kardiyovasküler olay riskini gösterir (1).
  • Ortadaki sütun göreceli riski gösterir. Bu tablo, düşük toplam risk grubundaki genç kişilerin yaşıtlarına oranla daha yüksek risk altında olduklarını göstermek için de kullanılabilir. Bu şekilde, sigara kullanımından kaçınma, sağlıklı beslenme ve egzersiz hakkında kararlar alınmasına ve dikkat etmezlerse hastaların ilaç kullanacakları konusunda uyarılmasına yardımcı olunabilir.
  • Sağ taraftaki sütun, hastanın tedavi hedeflerini başarması durumundaki riski gösterir.

HeartScore® programının bir olayı tahmin etme ile ilgili olduğu ve toplum araştırmalarından (grup) bireylere doğru önemli bir adım olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle hastalara programın kardiyovasküler olaylar gelişebileceğini göstermeye yaradığı açıkça anlatılmalıdır.

9- HeartScore®’u kullanmak istiyorum, fakat programın hastalarımı tedavi yöntemimle çatışmasından endişeleniyorum.

HeartScore® programı, hekimlerin klinik kararlarının yerini tutmak üzere geliştirilmemiştir. Aksine, bu kararları desteklemek için yapılandırılmıştır. HeartScore® programı, hastalarınızı tedavi etme yönteminize veya hangi risk düzeyinde tedaviye başlayacağınıza karışmaz. Bu, elbette bir hekim olarak sizin seçiminizdir. Avrupa Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzuna göre, eğer 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riski %5 ölüm sınırını aşarsa, tedaviye başlanması önerilmektedir. Genç bireylerde göreceli risk tablosu kullanılmalıdır. Basitçe yaş kutucuğunu bir daha yazarak hastanızın yaşını değiştirebilirsiniz. Eğer 10 yıllık risk %5 sınırını aşarsa tedaviye başlanmalıdır.

10-HeartScore®’u ne zaman güncellemeliyim?

HeartScore®, ESC’nin tüm 50 dernek üyesine ulusal destek için önerilmiştir. Ülkeye özel sürümler, Ulusal Kardiyoloji Dernekleriyle birlikte yakın işbirliği içinde geliştirilecektir. HeartScore®’un hazırlanması hakkında  daha fazla bilgi almak için Ulusal Kardiyoloji Derneğinizle temas kurun veya http://www.heartscore.org/ adresini ziyaret edin.

11- Avrupa dışında yaşıyorum ve hastalarımda  HeartScore® ‘u kullanmak istiyorum. Hangi modeli kullanmalıyım?

Programdaki risk değerlendirmeleri sadece Avrupa’ya ait veriler içeren SCORE-projesini temel almaktadır. Eğer programı, ESC üyesi olmayan ülkelerde kullanmak istiyorsanız, bu sadece sizin ihtiyatınız ve sizin sorumluluğunuz altındadır.

12-HeartScore®’un kullanımından hangi tip hastalar yararlanabilir?

HeartScore®, kardiyovasküler hastalıklardan birincil korunma için geliştirilmiş olup, kliniğinizdeki 40-65 yaş arası tüm erkek ve kadın hastalarda kullanılabilir. HeartScore® programı, belirli bir hastanın yüksek kardiyovasküler hastalık riski altında olduğundan şüphe ediliyorsa veya hasta risk profilini öğrenmek ve bununla ilgili öneriler almak istiyorsa da kullanılabilir.

13-HeartScore®’u internet erişimi olmayan bilgisayarlarda kullanmak istiyorum. Programın bir CD-Rom’unu almak yeterli midir?

HeartScore®’un bağımsız (PC) sürümünü http://www.heartscore.org/tr adresinden indirebilirsiniz.

14-HeartScore®’u iyileştirmek için bazı fikirlerim var. Kiminle temas kurmalıyım?

Programla ilgili herhangi bir öneriniz varsa, lütfen bizimle buradan temasa geçin.

15-HeartScore®’u, kardiyovasküler hastalıklardan ikincil korunma için kullanmak mümkün mü?

HeartScore® sadece birincil korunma için geliştirilmiştir. Risk skoru için kullanılan SCORE modeli, yerleşik hastalığı olmayan kişilerden elde edilen verileri içerir. Ancak, Avrupa Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunda belirtildiği üzere, bilinen kardiyovasküler hastalığı olan kişilerin başka kardiyovasküler olaylar için toplam riski yüksektir.

16- Diyabetik hastalarda HeartScore®’u kullanmak istiyorum. Ancak HeartScore® diyabeti bağımsız risk faktörü olarak kabul etmiyor. Bunu hastalarım için nasıl uygun hale getirebilirim?

Avrupa Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunda diyabet hastalarının risk düzeylerinin değerlendirilmesi önerilmemektedir. Bu hastalar glukoz kontrolü olmadığı için yüksek risk altındadır ve bu nedenle azami titizlikle tedavi edilmelidirler. HeartScore® programında SCORE çalışmasının verileri kullanılmaktadır ve bu çalışmaya veri sağlayan 12 merkez de diyabeti farklı tanımlamıştır. SCORE grubu diyabeti programa dahil etmeye çalışmaktadır, ancak bunun gerçekleşmesi biraz zaman alabilir.

17- HeartScore® kullanmak istiyorum, fakat programın beden kitle indeksini bağımsız bir risk faktörü olarak kabul etmemesi beni endişelendiriyor.

Beden kitle indeksi (BKİ) ile ilişkili olan riskin çoğu, modelde zaten yer alan diğer risk faktörleri aracılığı ile olmaktadır. Ancak yeni sürümler BKİ’ni içerebilir. Aslında BKİ’nin modele ilavesi birkaç kez test edilmiş ve BKİ’nin kardiyovasküler hastalıklar için çok düşük bir risk faktörü olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca BKİ’nin programa dahil edilmesi, programın öngörü becerisini geliştirmemektedir.

18-Farkettim ki HeartScore®’da risk tahminleri, yayımlanan SCORE risk tablolarından farklı.

HeartScore®’u, Avrupa Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunda yayımlanan tablolar ile kıyaslarsanız, küçük farklılıklar göze çarpar. Bunun nedeni, iki farklı istatistik modelinin kullanılmasıdır. Yayımlanan tablolarda her cinsiyet için spesifik model ile birlikte bir Weibul-modeli kullanır. HeartScore® programında risk faktörü olarak cinsiyet ile birlikte bir Cox modeli kullanılır. HeartScore® kullanımı konusunda bazı şüpheleriniz varsa basılı tabloları kullanmanız önerilir.

19-Hasta Özellikleri

HeartScore® programı, hasta özelliklerini gerçek risk yükü ile kıyaslama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Eğer hasta, yaşam tarzında önemli değişikliler yapamayacak durumdaysa veya hastada birkaç kontrol edilemeyen risk faktörü varsa, program yalnızca dikkatli bir değerlendirme yapıldıktan sonra kullanılmalıdır.

Bazı hastalara gelecekte nelerle karşılaşacaklarını bilmek ağır gelebilir. Programın “yalnızca” olasılıklardan bahsettiği unutulmamalıdır. Neticede kimlerin tedaviden yararlanarak hastalıktan korunacağını bilemeyiz.

20- Avrupa Klinik Uygulamada Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunun  yayımlanmış bir sürümünü nasıl elde edebilirim?

Özet ve tam metin, ESC’nin web sitesinde, kılavuzlar bölümünde PDF formatında bulunmaktadır.

21-Sıkça Sorulan Sorular (SSS) sorularıma cevap veremiyor, ne yapmalıyım?

HeartScore® programı ile ilgili SSS yöntemiyle cevap alamadığınız bazı sorularınız varsa, lütfen bizimle buradan iletişim kurun.

Bookmark and Share