Το HeartScore® είναι ένα διαδικτυακό πρόγραμμα πρόβλεψης κινδύνου και αντιμετώπισής του με στόχο να υποβοηθήσει τους κλινικούς ιατρούς στην βελτιστοποίηση της μείωσης του ατομικού καρδιαγγειακού κινδύνου. Το πρόγραμμα HeartScore® βασίζεται στην τεχνολογία του διαδικτύου και χρησιμοποιεί το μοντέλο υπολογισμού κινδύνου και τα δεδομένα του SCORE project.
Το HeartScore® υπολογίζει τον κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου, με βάση την ηλικία, το φύλο, την καπνιστική συνήθεια την αρτηριακή πίεση και την χοληστερόλη ή τον λόγο ολικής προς HDL χοληστερόλης. Παριστά τον απόλυτο καρδιαγγειακό κίνδυνο σε διάγραμμα με στήλες και την συμμετοχή των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου στην διαμόρφωση του συνολικού κινδύνου σε διάγραμμα «πίττας». Το αναμενόμενο αποτέλεσμα μιας παρέμβασης υπολογίζεται από μεγάλες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες στην υπέρταση και την υπερχοληστερολαιμία. Στο τέλος της ιατρικής συνέντευξης ο κλινικός ιατρός μπορεί να τυπώσει για τον συγκεκριμένο ασθενή συμβουλές με βάση το ατομικό προφίλ κινδύνου. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν διαθέσιμες η Ευρωπαϊκή (υψηλού και χαμηλού κινδύνου) και Εθνικές εκδοχές. Ομως, το πρόγραμμα έχει σχεδιασθεί ώστε να να μπορεί να προσαρμοσθεί σε τοπικές συνθήκες (εθνικά προσαρμοσμένοι πίνακες και μετάφραση) από τις Εθνικές Καρδιολογικές Εταιρείες.
Η Ευρωπαϊκή εκδοχή του HeartScore® είναι διαθέσιμη στα Αγγλικά και περιλαμβάνει δύο μοντέλα: "European Low Risk για το Βέλγιο*, την Γαλλία, την Ελλάδα*, Την Ιταλία, το Λουξεμβούργο,την Ισπανία*, την Ελβετία και την Πορτογαλία, και "European High Risk για όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Το μοντέλο υπολογισμού που χρησιμοποιήθηκε βασίζεται στο SCORE project (Conroy R.M., Pyörälä K., et al.:"Estimation of ten-year risk of fatal cardiovascular disease in Europe: the SCORE project". European Heart Journal (2003) 24:987-1003) που περιλαμβάνει πάνω από 200.000 άτομα. Οι εθνικές εκδοχές θα βασίζονται σε προσαρμογή αυτού του μοντέλου με βάση τα εθνικά στατιστικά στοιχεία θνητότητας.
Σημ. *Νέοι, προσαρμοσμένοι πίνακες υπάρχουν πλέον για το Βέλγιο, την Γερμανία, την Ελλάδα, την Ολλανδία, την Ισπανία και την Σουηδία.
Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία ξεκίνησε την ανάπτυξη ενός νέου συστήματος υπολογισμού κινδύνου (SCORE) χρησιμοποιώντας δεδομένα από 12 Ευρωπαϊκές πληθυσμιακές μελέτες παρακολούθησης (N=205.178) με ευρεία γεωγραφική κατανομή χωρών με διαφορετικό επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου. Τα δεδομένα SCORE περιλαμβάνουν περισσότερα από 3 εκατομμύρια άνθρωπο-έτη παρακολούθησης και 7.934 θανατηφόρα καρδιαγγειακά συμβάματα.
To HeartScore® αναπτύχθηκε για κλινική χρήση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό που ασχολείται με την πρωτογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου. Το HeartScore® μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για ερευνητικούς σκοπούς. Το HeartScore® δεν είναι για χρήση από άτομα χωρίς ιατρικό υπόβαθρο. Το μήνυμα που μεταδίδεται από το HeartScore® σχετικά με τον απόλυτο κίνδυνο ενός συγκεκριμένου ατόμου δεν πρέπει να θεωρείται ως μεμονωμένη πληροφορία αλλά πρέπει πάντα να μεταδίδεται από επαγγελματίες του χώρου της υγείας.
Οι πληροφορίες σχετικά με τον κίνδυνο πρέπει να προσαρμόζονται προσεκτικά στον συγκεκριμένο ασθενή. Η πρόθεση του HeartScore® δεν είναι να δώσει υπερβολική γνώση για τον κίνδυνο σε μεγάλο αριθμό ατόμων τα οποία δεν είναι έτοιμα να δεχθούν τις προτεινόμενες αλλαγές τρόπου ζωής. Μάλλον, ο ιατρός και ο ασθενής από κοινού προσδιορίζουν την μείωση του κινδύνου που θα επιφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα και συγχρόνως θα ταιριάζει στις δυνατότητες του συγκεκριμένου ατόμου για αλλαγή τρόπου ζωής. Το πρόγραμμα HeartScore® μπορεί ακόμα να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αμφιβολία κατά πόσον κάποιο άτομο έχει υψηλό κίνδυνο να εμφανίσει καρδιαγγειακή νόσο, ή σε περίπτωση όπου ο ασθενής χρειάζεται μια συγκεντρωτική ανασκόπηση του κινδύνου και προτάσεις για την μείωσή του.
Η ύπαρξη Windows ως λειτουργικού συστήματος δεν είναι απαραίτητη με το διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore®.
Ομως, σημειώστε πως το διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® εξελίχθηκε για Internet Explorer 6.0 με λειτουργικό σύστημα Windows XP.
Εάν δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® από διαφορετικό browser ή λειτουργικό σύστημα, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας. Επίσης σημειώστε ότι έχετε πάντα την δυνατότητα να χρησιμοποιήσετε την τυπωμένη έκδοση των πινάκων κινδύνου SCORE. Οι πίνακες κινδύνου SCORE αποτελούν μέρος των 4ων Ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη της Καρδιαγγειακής νόσου. Η περίληψη των οδηγιών έχει δημοσιευθεί στο European Heart Journal και στο European Journal of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation με την Ελληνική μετάφραση στην Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση.
Το διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® δημιουργήθηκε για τους Ευρωπαίους ιατρούς σε όσες χώρες η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC) αντιπροσωπεύεται από Εθνική Καρδιολογική Εταιρεία.
Για την Ευρωπαϊκή εκδοχή HeartScore®, μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα στους πίνακες χαμηλού ή υψηλού κινδύνου. Για τις Εθνικές εκδοχές, καθώς πρώτα επιλέγουμε την χώρα στην οποία εφαρμόζουμε την δραστηριότητα πρόληψης δεν χρειάζεται να διαλέξουμε μοντέλο εκτός αν υπάρχουν περισσότερα μοντέλα για την συγκεκριμένη χώρα.
To διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® αυτή τη στιγμή υπάρχει στα Αγγλικά για την Ευρωπαϊκή εκδοχή και αρκετές Εθνικές εκδοχές έχουν ήδη εγκαινιασθεί.
Παρακαλούμε να επικοινωνήσετε με την Εθνική σας Καρδιολογική Εταιρεία για να μάθετε περισσότερες λεπτομέρειες για την ανάπτυξη του HeartScore® στην χώρα σας.
Ο απόλυτος καρδιαγγειακός κίνδυνος ορίζεται ως η πιθανότητα να συμβεί ένα κλινικό σύμβαμα (εδώ: καρδιαγγειακός θάνατος) σε ένα άτομο μέσα σε κάποιο δεδομένο χρονικό διάστημα. Η πρόβλεψη έχει τεθεί στα 10 έτη.
Το διάγραμμα καρδιαγγειακού κινδύνου αποτελείται από τρεις στήλες:
- Η αριστερή στήλη παριστά τον κίνδυνο του ασθενή κατά την ημέρα της εξέτασης. Δείχνει τον απόλυτο κίνδυνο για καρδιαγγειακό επεισόδιο κατά τα επόμενα 10 έτη.
- Η μεσαία στήλη παριστά τον σχετικό κίνδυνο του ασθενή. Αυτή η στήλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υποδείξει σε σχετικά νέα άτομα με χαμηλό απόλυτο κίνδυνο ότι, σε σύγκριση με άλλα άτομα της ίδιας ηλικίας, ο κίνδυνός τους είναι αναίτια πολλαπλάσιος. Αυτό μπορεί να βοηθήσει την λήψη αποφάσεων για την αποφυγή του καπνίσματος, την καλύτερη διατροφή, την άσκηση, και επίσης να εντοπίσει υποψήφιους για φαρμακευτική αγωγή.
- Η δεξιά στήλη παριστά τον κίνδυνο εάν ο ασθενής επιτύχει τους θεραπευτικούς στόχους.
Πρέπει να τονισθεί ότι το διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® αναφέρεται στην πρόβλεψη ενός συμβάματος και παριστά ένα μεγάλο βήμα μεταφοράς του ενδιαφέροντος από τον πληθυσμό προς το άτομο. Επομένως είναι σημαντικό να εξηγείται στον ασθενή ότι το πρόγραμμα υποδεικνύει την πιθανότητα να συμβεί κάτι.
To διαδικτυακό πρόγραμμα HeartScore® δεν σχεδιάσθηκε για να αντικαταστήσει την κλινική κρίση του ιατρού αλλά να την υποστηρίξει και να την συμπληρώσει. Το HeartScore® δεν επεμβαίνει στον τρόπο θεραπείας των ασθενών σας ή στο όριο κινδύνου πέρα από το οποίο θα αποφασίσετε παρέμβαση. Αυτό παραμένει φυσικά στην ιατρική σας κρίση. Σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες συστάσεις για την καρδιαγγειακή πρόληψη, συνιστάται έναρξη θεραπείας εφόσον ο 10-ετής κίνδυνος καρδιαγγειακού θανάτου υπερβαίνει το 5%. Σε νέας ηλικίας άτομα πρέπει να χρησιμοποιείται ο πίνακας του σχετικού κινδύνου. Απλή διόρθωση της ηλικίας στο κουτάκι της ηλικίας μπορεί να μεταβάλει την ηλικία του ασθενή. Εφόσον ο 10-ετής κίνδυνος υπερβαίνει το 5%, πρέπει να ξεκινήσει θεραπεία.
Το HeartScore® έχει δοθεί για υποστήριξη και στις 50 Εθνικές Καρδιολογικές Εταιρείες-μέλη της ESC. Οι ειδικές για κάθε χώρα εκδοχές θα αναπτυχθούν σε στενή συνεργασία με τις Εθνικές Καρδιολογικές Εταιρείες. Επικοινωνήστε με την Καρδιολογική Εταιρεία της χώρας σας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ανάπτυξη του HeartScore® στην χώρα σας ή επισκεφθείτε: http://www.heartscore.org/default.htm
Οι υπολογισμοί κινδύνου στο διαδικτυακό πρόγραμμα βασίζονται SCORE-project που περιλαμβάνει αποκλειστικά δεδομένα Ευρωπαϊκά. Εάν επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε το πρόγραμμα για χώρες εκτός Ευρώπης αυτό γίνεται με δική σας ευθύνη.
Το HeartScore® έχει αναπτυχθεί για την πρωτογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για όλους τους ασθενείς, άνδρες και γυναίκες μεταξύ 40 και 65 ετών που βλέπετε στην καθημερινή κλινική πράξη. Το πρόγραμμα HeartScore® μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αμφιβολία κατά πόσον κάποιο άτομο έχει υψηλό κίνδυνο να εμφανίσει καρδιαγγειακή νόσο, ή σε περίπτωση όπου ο ασθενής χρειάζεται μια συγκεντρωτική ανασκόπηση του κινδύνου και προτάσεις για την μείωσή του.
Μια εκδοχή για Η/Υ (PC) του HeartScore® μπορεί να αποκτηθεί από http://www.heartscore.org/default.htm
Για κάθε πρόταση, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας εδώ.
Το HeartScore® είναι αποκλειστικά προσαρμοσμένο για την πρωτογενή πρόληψη. Το μοντέλο SCORE που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό κινδύνου περιλαμβάνει δεδομένα από άτομα χωρίς διαπιστωμένη νόσο. Ομως, όπως ορίζεται στις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για την Πρόληψη της Καρδιαγγειακής Νόσου, οι ασθενείς με διαπιστωμένη καρδιαγγειακή νόσο είναι εξ ορισμού σε υψηλό συνολικό κίνδυνο περαιτέρω καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Στις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για την Πρόληψη της Καρδιαγγειακής Νόσου δεν συνιστάται η εκτίμηση του κινδύνου σε διαβητικούς. Με την διαταραχή της ομοιοστασίας της γλυκόζης οι ασθενείς αυτοί θεωρούνται υψηλού κινδύνου και ως εκ τούτου θα πρέπει να αντιμετωπίζονται στον μέγιστο βαθμό. Το HeartScore® χρησιμοποιεί δεδομένα από την μελέτη SCORE όπου ο ορισμός του διαβήτη διέφερε μεταξύ των 12 κέντρων που προμήθευσαν τα δεδομένα. Η ομάδα SCORE επεξεργάζεται τρόπους για την ενσωμάτωση του διαβήτη στο μοντέλο, αλλά θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος για αυτό.
Η προσθήκη του δείκτη μάζας σώματος (BMI) στο μοντέλο δοκιμάσθηκε πολλές φορές και βρέθηκε ότι το BMI αποτελεί πολύ ασθενή παράγοντα κινδύνου για την καρδιαγγειακή νόσο. Επίσης, η προσθήκη του BMI δεν βελτιώνει την προβλεπτική αξία του προγράμματος.
Tο HeartScore® δεν απαλλάσσει από την ανάγκη να συγκρίνονται οι δυνατότητες του ασθενή με το φορτίο γνώσης περί του κινδύνου. Εάν κάποιος ασθενής στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή δεν είναι σε θέση να τροποποιήσει τον τρόπο ζωής του ή χαρακτηρίζεται από πολλούς μη τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, τότε το πρόγραμμα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί μετά από προσεκτική σκέψη.
Για κάποιους ασθενείς ο τρόπος παρουσίασης προσωπικών προγνωστικών για μελλοντικά επεισόδια μπορεί να είναι δυσβάστακτος. Πρέπει να υπάρχει κατά νου ότι πρόκειται μόνο για πιθανότητες. Ποτέ δεν γνωρίζουμε ποιός θα αποφύγει την νόσο μετά από θεραπεία.
Η περίληψη και το πλήρες κείμενο είναι διαθέσιμα σε μορφή PDF format στο τμήμα Κατευθυντήριων Συστάσεων (Guidelines) της ιστοσελίδας της ESC.
Εάν έχετε οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με το πρόγραμμα HeartScore® που δεν αναφέρεται στις «συχνές ερωτήσεις» παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας εδώ;